Wat is nasi lemak?
Nasi betekent rijst. Lemak betekent in het Maleis vettig of romig en slaat op de kokosmelk waarin je de rijst kookt. Veel Maleisiërs noemen nasi lemak hun nationale gerecht, ook in Singapore en Brunei hoort het bij het dagelijks leven. 's Ochtends verkopen kraampjes kleine porties, ingepakt in bananenblad en papier. Tussen de middag en 's avonds komt de rijst met grotere bijgerechten op tafel.
De juiste ingrediënten
- Rijst: Jasmijnrijst was je tot het water helder blijft. Het recept rekent 600 ml vloeistof op 400 g rijst. Doe er 1 tl zout bij, zonder zout smaakt de kokosrijst vlak. De basis van het garen vind je onder Jasmijnrijst koken.
- Kokosmelk: Neem volle kokosmelk uit blik. Met light kokosmelk blijft de rijst bleek.
- Pandan: Pandanblaadjes liggen diepgevroren bij de toko. Knoop het blad tot een lus, dan geeft het meer aroma af en haal je het er makkelijk weer uit.
- Ikan bilis: Zo heten gedroogde ansjovis in Maleisië. Bij de toko vind je ze als dried anchovies. Trek kop en donkere darm eraf, dat haalt de bittere nasmaak weg. Spoel ze kort af en dep ze droog.
- Tamarinde: Ze geeft de sambal zijn zuur. Pasta uit de pot en tamarindepulp in blok onderscheid je onder Tamarinde.
Sambal voor nasi lemak
Sambal nasi lemak smaakt zoeter en milder dan sambal oelek uit de pot. Maleisische koks nemen meestal gedroogde chilipepers, die ze laten weken en pureren. Het recept gebruikt 200 g verse chilipepers. Ontzaad je de helft, dan blijft de pit beheersbaar. Klassiek gaat er nog 1 tl garnalenpasta (belacan) in de pasta.
Bak de chilipasta op middelhoog vuur 15 tot 20 minuten. Ze is klaar als de olie loskomt en rood glanst, in Maleisië heet dat pecah minyak. Pas dan voeg je tamarinde, suiker en zout toe. Te kort gebakken sambal smaakt rauw en naar ui.
Zo lukt de kokosrijst
Breng kokosmelk, water, zout, citroengras, gember en pandan aan de kook, doe de rijst erbij en roer één keer. Leg het deksel erop, zet het vuur op de laagste stand en laat de rijst 15 minuten garen. Daarna rust hij 10 minuten met gesloten deksel. Kokosmelk brandt sneller aan op de bodem dan water, neem een pan met dikke bodem. In de rijstkoker doe je alle ingrediënten in de pot en start je het gewone programma.
Veelgemaakte fouten
- Ansjovis te vroeg geroosterd: Na een uur trekken ze vocht aan en worden ze zacht. Rooster ze vlak voor het serveren.
- Pinda's te donker: Haal ze uit de pan zodra ze goudbruin zijn. Ze garen na op het bord en smaken anders bitter.
- Ei te lang gekookt: Na 9 minuten is de dooier stevig, na 12 minuten krijgt hij een grijze rand.
Bijgerechten en varianten
De basisvorm bestaat uit kokosrijst, sambal, ikan bilis, pinda's, ei en komkommer. Voor een grotere maaltijd leg je er ayam goreng berempah bij, gekruide gefrituurde kip, of rendang. In plaats van een hardgekookt ei past een spiegelei met knapperige rand. Bij het ontbijt drinken Maleisiërs er teh tarik bij, schuimig getrokken melkthee.
